500 mln zł na SMART B+R i podwójny skok AI w firmach: co zmienia ten miesiąc?

Do 29 grudnia 2026 r. złożysz wniosek do Ścieżki SMART B+R z pulą 500 mln zł, a 15 grudnia startuje NUTRITECH III, w którym bez konsorcjum z uczelnią nie wystartujesz. Od 2 listopada działają też pożyczki na cyfryzację i obieg zamknięty, a GUS podaje, że AI używa już 17,8% firm zatrudniających 10 i więcej osób, dwa razy więcej niż rok wcześniej.

GUS: odsetek firm korzystających z AI podwoił się w rok

Główny Urząd Statystyczny opublikował 21 października 2026 r. raport o cyfryzacji Polaków i polskich firm (GUS, Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2026 r., 2026). W 2026 r. z narzędzi sztucznej inteligencji korzystało 39,8% osób w wieku od 16 do 74 lat, podczas gdy rok wcześniej 22,7% (GUS, 2026). W grupie od 16 do 24 lat odsetek sięga 72,5% (GUS, 2026).

Dla przedsiębiorcy ważniejsza jest druga liczba. Wśród przedsiębiorstw zatrudniających 10 i więcej osób odsetek używających AI wzrósł z 8,7% do 17,8% (GUS, 2026). Prawie co piąta taka firma w Polsce już pracuje z algorytmami, a twoi najmłodsi klienci korzystają z nich na co dzień. Najczęściej chodzi o proste zastosowania:

• pisanie ofert handlowych,
• analizę zapytań od klientów,
• planowanie tras dostaw,
• tłumaczenie instrukcji obsługi.

Takie zadania wyglądają tak samo w zakładzie obróbki skrawaniem, w stolarni i w firmie budowlanej.

Porada inkubatorwins.pl: na start nie potrzebujesz drogich, wielomiesięcznych szkoleń. Wybierz jeden nudny, powtarzalny proces, na przykład odpowiadanie na standardowe zapytania o wycenę. Przez tydzień zespół przygotowuje szkice odpowiedzi w ogólnodostępnym modelu językowym. Potem porównaj czas pracy z poprzednim tygodniem. Jeśli wyjdzie oszczędność, przenieś metodę do kolejnego działu.

PARP otwiera Ścieżkę SMART B+R z pulą 500 mln zł

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości uruchomiła 29 października 2026 r. nabór do programu „Ścieżka SMART B+R” z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (PARP, 2026). Pula wynosi 500 mln zł, a PARP przyjmuje wnioski do 29 grudnia 2026 r. (PARP, 2026). Program jest skierowany wyłącznie do mikro, małych i średnich firm, których projekt da innowację produktową lub procesową, nową co najmniej w skali kraju.

Przy okazji naboru PARP przytoczył dane GUS. W 2025 r. krajowe nakłady na badania i rozwój wyniosły 58,8 mld zł, o 14,2% więcej niż rok wcześniej (GUS, za PARP, 2026). Przedsiębiorstwa wydały z tej kwoty 38,2 mld zł, czyli 64,9% całości. Szkolnictwo wyższe odpowiadało za 32,8%, sektor rządowy za 2,2% (GUS, 2026). To firmy finansują większość polskich innowacji, bo przy rosnących kosztach pracy i energii sama niska cena przestaje wystarczać.

Nowość w skali kraju bywa bardzo przyziemna. Wystarczy na przykład metoda łączenia materiałów w produkcji mebli, której nikt w Polsce jeszcze nie stosuje na skalę przemysłową.

Porada inkubatorwins.pl: w małej firmie badania i rozwój to zwykle systematyczne testowanie materiałów albo przeróbka linii produkcyjnej. Zanim zamówisz wniosek u firmy doradczej, zbuduj tani prototyp, który potwierdzi, że pomysł w ogóle działa. Wystarczy karton, drewno albo wydruk 3D. Pokaż go 10 potencjalnym klientom. Jeśli nikt nie zechce za to zapłacić, dotacja projektu nie uratuje.

Ruszyły pożyczki na cyfryzację i gospodarkę obiegu zamkniętego

Od 2 listopada 2026 r. firmy mogą składać wnioski o „Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw” (PARP, 2026). Najważniejsze warunki:

• łączny budżet wynosi prawie 800 mln zł, a pierwsza pula 500 mln zł (PARP, 2026).
• pieniądze rozdzielają partnerzy finansujący, czyli banki, na przykład ING Bank Śląski, oraz regionalne agencje rozwoju.
• nabór potrwa do 31 marca 2027 r. (PARP, 2026).

Według Komisji Europejskiej 69% polskich MŚP ma podstawowy poziom cyfryzacji, a unijny cel na 2030 r. to 90% (Komisja Europejska, za PARP, 2026). Druga część programu dotyczy gospodarki obiegu zamkniętego, w której firma ogranicza odpady i jak najdłużej wykorzystuje surowce. Duzi odbiorcy coraz częściej wymagają od podwykonawców raportowania śladu węglowego, więc zielone zmiany decydują o miejscu w łańcuchu dostaw. W małej drukarni taka zmiana może polegać na przerabianiu ścinek papieru na wypełniacze do paczek.

Porada inkubatorwins.pl: pożyczkę trzeba spłacić, więc kieruj ją w technologie, które od pierwszego dnia obniżają koszty albo zwiększają przepustowość. Rozbudowany system do planowania zasobów przedsiębiorstwa (ERP), którego nikt nie umie obsłużyć, zwykle przegrywa z prostymi czujnikami na maszynach, ograniczającymi przestoje. Podobnie działa odzysk ciepła z hali, który od razu zmniejsza rachunki za ogrzewanie.

NCBR ogłasza NUTRITECH III dla żywności funkcjonalnej

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosiło 2 listopada 2026 r. trzeci konkurs w programie NUTRITECH (NCBR, 2026). Program obejmuje trzy obszary:

• żywność funkcjonalną, czyli taką, która oprócz wartości odżywczej ma udokumentowany korzystny wpływ na zdrowie,
• żywienie dopasowane do potrzeb konkretnej osoby,
• technologie produkcji, które mniej obciążają środowisko.

Parametr	Warunek (NCBR, 2026)
Budżet	49,5 mln zł
Początek naboru	15 grudnia 2026 r.
Koniec naboru	26 lutego 2027 r.
Forma udziału	konsorcjum
Lider	przedsiębiorstwo, także z sektora MŚP
Partner	organizacja badawcza, na przykład uczelnia
Wkład firm	co najmniej 40% kosztów kwalifikowanych

Wymóg konsorcjum z jednostką naukową sprawia, że o szansach w tym konkursie decydują rozmowy prowadzone jeszcze przed otwarciem naboru. Program otwiera drogę lokalnym piekarniom, przetwórniom owoców i producentom suplementów, którzy chcą sprzedawać produkty z wyższą marżą.

Porada inkubatorwins.pl: firma liczy czas i zysk, a uczelnia pracuje w rytmie publikacji. Zanim podpiszesz umowę konsorcjum na projekt wart miliony, zleć wybranym naukowcom mały, płatny projekt próbny za kilka tysięcy złotych. Szybko sprawdzisz, czy dotrzymują terminów i czy dobrze się rozumiecie.

Fundusze Norweskie i EOG: 55,35 mln euro na zielony biznes

Według informacji o naborach opublikowanej 2 listopada 2026 r. rusza nowa edycja Funduszy Norweskich i EOG na lata od 2021 do 2028 (Cashflow Group, PARP, 2026). Dla MŚP najważniejszy jest prowadzony przez PARP program „Zielony biznes i innowacje” z budżetem 55,35 mln euro (PARP, 2026). Program finansuje:

• technologie ekologiczne,
• zwiększanie recyklingu,
• ograniczanie zużycia surowców,
• transformację energetyczną.

PARP zapowiedział też osobną pulę grantów dla firm, w których kobiety są właścicielkami albo zajmują kluczowe stanowiska zarządcze (PARP, 2026). Pieniądze z tej puli trafią na technologie cyfrowe pomagające rozwijać ekologiczne produkty. Firmy kierowane przez kobiety dostają w tym programie osobną ścieżkę finansowania, więc przed złożeniem wniosku przejrzyj strukturę właścicielską i zarządczą swojej firmy.

Porada inkubatorwins.pl: przejdź po zakładzie i spisz wszystkie odpady. To, za którego utylizację dziś płacisz, może stać się surowcem nowego produktu. Jeśli znajdziesz sposób na przerobienie własnych ścinek produkcyjnych w pełnowartościowy towar, masz temat na wniosek do Funduszy Norweskich.

Unia przyjęła rozporządzenie o innowacjach obronnych z myślą o MŚP

Dwa wydarzenia z tego okresu dotyczą tego samego obszaru:

Poziom unijny. 3 listopada 2026 r. Dziennik Urzędowy UE opublikował rozporządzenie (UE) 2026/2387 z 21 października 2026 r. (Dziennik Urzędowy UE, 2026). Przepisy wspierają innowacje w obronności i wyróżniają podmioty spoza tradycyjnego przemysłu zbrojeniowego, przede wszystkim MŚP.

Poziom krajowy. 30 października 2026 r. PARP ogłosił nabór STEP Seal (MFiPR, PARP, 2026). Mogą z niego skorzystać firmy, których projekty dostały w Funduszu Innowacyjnym unijną „pieczęć suwerenności”, czyli potwierdzenie, że są ważne dla bezpieczeństwa Unii.

Europa szuka niezależności technologicznej i inwestuje w technologie podwójnego zastosowania, czyli produkty cywilne, które w razie potrzeby mogą służyć wojsku. Nowe przepisy wprost zapraszają małe firmy do projektów obronnych, także te, które nigdy nie pracowały dla armii.

Porada inkubatorwins.pl: sprawdź, czy twoja oferta mieści się w tej kategorii. Tak może być, jeśli wytwarzasz na przykład:

• drony do mapowania pól,
• oprogramowanie logistyczne dla flot ciężarówek,
• zaawansowane materiały kompozytowe,
• systemy bezpiecznej łączności.

Zastanów się, czy twój produkt rozwiązałby problem w logistyce wojskowej albo w zarządzaniu kryzysowym. Jeśli tak, możesz sięgnąć po unijne źródła finansowania obronności.